WCAG scan: zo test en verbeter je de toegankelijkheid van je website

Een WCAG scan is de snelste manier om te ontdekken waar bezoekers vastlopen op je website. Denk aan iemand die slecht ziet en tekst met te weinig contrast niet kan lezen, iemand die alleen met het toetsenbord werkt, of iemand die een schermlezer gebruikt en bij een afbeelding zonder beschrijving niets hoort.

In dit artikel lees je wat WCAG precies is, voor wie de nieuwe Europese regels gelden, wat een automatische scan wel en niet vindt en welke problemen je het vaakst tegenkomt. Je sluit af met een stappenplan dat je meteen kunt volgen, ook als je geen ontwikkelaar bent.

Wat is WCAG en welk niveau heb je nodig?

WCAG staat voor Web Content Accessibility Guidelines: de internationale richtlijnen voor toegankelijke websites en apps. Ze worden opgesteld door het W3C, de organisatie achter veel webstandaarden. De richtlijnen zijn gebouwd rond vier principes: content moet waarneembaar, bedienbaar, begrijpelijk en robuust zijn.

WCAG 2.1 en 2.2

De bekendste versies zijn WCAG 2.1 en WCAG 2.2. Versie 2.2 bouwt voort op 2.1 en voegt een aantal eisen toe, onder meer over zichtbare focus, het formaat van klikdoelen en het niet onnodig opnieuw laten invullen van gegevens. Wie aan 2.2 voldoet, voldoet in de praktijk ook aan 2.1.

De niveaus A, AA en AAA

• Niveau A: de basis. Zonder deze punten is je site voor sommige mensen gewoon onbruikbaar.
• Niveau AA: de gangbare norm. Wetgeving en overheden verwijzen meestal naar dit niveau.
• Niveau AAA: het hoogste niveau. Dat is voor een complete website vaak niet haalbaar en wordt zelden als eis gesteld.

Mik dus op WCAG AA. Dat is wat een goede scan als maatstaf gebruikt en waar je bij een verbetertraject op stuurt.

Ben je verplicht om je website toegankelijk te maken?

Voor overheidsorganisaties gold al langer een wettelijke plicht om websites en apps toegankelijk te maken. Sinds 28 juni 2025 geldt daarnaast de Europese toegankelijkheidswet (European Accessibility Act, EAA). Die richt zich op bedrijven die bepaalde producten en diensten aanbieden aan consumenten, zoals webshops en andere vormen van online verkoop, bankdiensten en bepaalde digitale diensten.

Er is een uitzondering voor micro-ondernemingen die diensten leveren: bedrijven met minder dan 10 medewerkers én een jaaromzet of balanstotaal van maximaal €2 miljoen. Let op: die uitzondering geldt voor diensten, niet automatisch voor alles wat je verkoopt.

Of de wet voor jouw bedrijf geldt, hangt af van wat je precies aanbiedt en aan wie. Ga dat daarom voor je eigen situatie na, bijvoorbeeld bij de officiële overheidsinformatie of een jurist. Maar ook als je niet verplicht bent, is een toegankelijke site slim: meer mensen kunnen je diensten gebruiken, formulieren worden duidelijker en een nette structuur helpt ook zoekmachines je pagina's te begrijpen.

Wat vindt een automatische WCAG scan wel en niet?

Een automatische scan loopt de code van je pagina door en zoekt naar fouten die met regels te controleren zijn. Met onze gratis WCAG-check zie je binnen korte tijd waar je pagina tekortschiet.

Wat een scan goed vindt

• afbeeldingen zonder alt-tekst;
• te laag kleurcontrast tussen tekst en achtergrond;
• formuliervelden zonder label;
• een ontbrekende taal-instelling van de pagina;
• koppen die niveaus overslaan;
• knoppen en links zonder herkenbare naam.

Wat een scan niet kan beoordelen

Een scan ziet wel óf er een alt-tekst is, maar niet of die tekst klopt. Hij ziet niet of je hele site met het toetsenbord te bedienen is, of de volgorde logisch is, of foutmeldingen begrijpelijk zijn en of een video goede ondertiteling heeft. Automatisch vind je dus maar een deel van de problemen.

Daarom blijft handmatig testen nodig: met alleen het toetsenbord door je site gaan en een keer luisteren met een schermlezer. Zie de scan als startpunt, niet als eindoordeel.

De meest voorkomende toegankelijkheidsproblemen

Bij vrijwel elke scan komen dezelfde soorten fouten terug. Het goede nieuws: de meeste zijn met kleine aanpassingen op te lossen.

• Te weinig contrast. Lichtgrijze tekst op een witte achtergrond oogt strak, maar is slecht leesbaar. Voor gewone tekst vraagt WCAG AA een contrastverhouding van minimaal 4,5 op 1.
• Ontbrekende alt-teksten. Beschrijf wat een informatieve afbeelding laat zien. Puur decoratieve afbeeldingen krijgen een lege alt.
• Formulieren zonder labels. Een placeholder in het veld is geen label; die verdwijnt zodra je begint te typen.
• Niet bedienbaar met het toetsenbord. Menu's, pop-ups en sliders die alleen met de muis werken, sluiten mensen buiten.
• Onzichtbare focus. Als je met Tab door de pagina gaat, moet je altijd zien waar je bent.
• Rommelige koppenstructuur. Eén H1 per pagina, daarna H2 en H3 in een logische volgorde.
• Vage linkteksten. "Lees meer" of "klik hier" zegt niets als iemand alleen de links laat voorlezen.
• Video zonder ondertiteling. Zonder ondertitels of transcript mist een dove of slechthorende bezoeker de inhoud.

Begin bij de problemen die op elke pagina terugkomen, zoals contrast in je huisstijl, het menu en de footer. Eén aanpassing in het thema lost dan in één keer tientallen meldingen op.

Hoe voer je zelf een WCAG test uit?

Je hebt geen dure software nodig om een goede eerste test te doen. Combineer de automatische scan met een paar eenvoudige handmatige controles.

1. Scan je belangrijkste pagina's

Kies de homepage, je belangrijkste dienstpagina's, het contactformulier en, als je verkoopt, het bestelproces. Scan die pagina's afzonderlijk, want elke template kan andere fouten hebben.

2. Test met alleen het toetsenbord

Leg je muis weg. Gebruik Tab en Shift+Tab om te navigeren, Enter om links en knoppen te activeren en Escape om pop-ups te sluiten. Kom je overal bij? Zie je steeds waar de focus staat? Raak je nergens vast?

3. Luister met een schermlezer

Op Windows kun je de gratis schermlezer NVDA gebruiken, op een Mac en iPhone zit VoiceOver ingebouwd. Laat een pagina voorlezen en let op: worden knoppen, afbeeldingen en formuliervelden logisch benoemd?

4. Zoom flink in

Vergroot de pagina in je browser tot twee keer de normale grootte. Tekst moet leesbaar blijven, zonder dat stukken over elkaar heen vallen of je horizontaal moet scrollen.

Stappenplan: je website toegankelijker maken

Een toegankelijke website bouw je niet in één middag, maar met een vaste volgorde kom je snel een heel eind.

1. Breng de huidige stand in kaart. Doe een scan van je belangrijkste pagina's en noteer de meldingen.
2. Sorteer op impact. Pak eerst wat bezoekers echt blokkeert, zoals een formulier dat niet te versturen is met het toetsenbord.
3. Los terugkerende fouten centraal op. Contrast, focusstijl en labels pas je aan in het thema, niet per pagina.
4. Verbeter de content. Schrijf alt-teksten, maak linkteksten beschrijvend en zet koppen in de juiste volgorde.
5. Test handmatig. Controleer met toetsenbord en schermlezer of de oplossingen werken.
6. Houd het bij. Nieuwe pagina's, plug-ins en afbeeldingen kunnen nieuwe fouten introduceren. Scan na grotere wijzigingen opnieuw.

Overweeg ook een toegankelijkheidsverklaring op je site: een pagina waarop je uitlegt aan welk niveau je werkt, wat nog niet goed gaat en hoe bezoekers je kunnen bereiken als ze ergens tegenaan lopen.

Zelf doen of uitbesteden?

Veel verbeteringen kun je zelf doorvoeren, zeker als je een CMS zoals WordPress gebruikt: alt-teksten invullen, koppen rechtzetten en linkteksten herschrijven vraagt geen technische kennis. Lastiger wordt het bij contrast in je huisstijl, menu's die niet met het toetsenbord werken, formulieren zonder goede foutmeldingen en onderdelen van externe plug-ins. Daar moet vaak in de code worden gewerkt.

Wil je dat iemand meekijkt? Bij onze dienst website toegankelijk maken testen we je site tegen WCAG AA en lossen we de gevonden problemen op. Zoek je een bredere opfrisbeurt, dan pakt website verbeteren voor €139 eenmalig een scan, de prioriteiten en de basis voor snelheid en SEO aan. En wil je dat je site na de verbeteringen ook bijgehouden wordt, dan zorgt website onderhoud voor €79 per maand voor updates, SSL, back-ups en bewaking.